Maak het pensioen helder!

“op­dracht van de … Pen­sioen­wet”

Om op al die vra­gen een goed antwoord te kun­nen ge­ven, heb je hel­de­re in­for­ma­tie nodig.

Dat is ook de be­lang­rijk­ste op­dracht van de nieu­we Pen­sioen­wet. Zorg voor be­grij­pe­lij­ke in­for­ma­tie, zodat ie­mand wel­o­ver­wo­gen keu­zen kan ma­ken en een hel­der zicht krijgt op het pen­sioen­in­ko­men voor hem­zelf en zijn na­be­staan­den.

“een digitale start­brief is ook toe­ge­staan”

Een van de be­lang­rijk­ste bepalingen in de Pen­sioen­wet is dat een werk­ne­mer bij zijn in­dienst­tre­ding in be­grij­pe­lij­ke bewoor­dingen moet wor­den geïn­for­meerd o­ver de pen­sioen­re­ge­ling.

Dat moet gebeuren via de zogenoemde start­brief, dat is een brochure waar­in hel­der wordt uiteengezet hoe de pen­sioen­re­ge­ling in el­kaar steekt.

De Pen­sioen­wet schrijft pre­cies voor wat er in de start­brief moet staan:

• In ie­der ge­val moet het de deel­ne­mer duidelijk zijn met wel­ke ty­pe pen­sioen­re­ge­ling hij te ma­ken heeft. Gaat het om een uitkeringsovereenkomst (waar­bij de hoog­te van de pen­sioen­uit­ke­rin­gen van te­vo­ren vast staat) of is er spra­ke van een premie­overeenkomst (waar­bij de hoog­te van de pen­sioen­uit­ke­rin­gen van te vo­ren niet vast staat).
• Wat is de kern van de pen­sioen­re­ge­ling.
• En wel­ke ri­si­co's ko­men e­ven­tu­eel voor re­ke­ning van de werk­ne­mer?
• Ook moet de werk­ne­mer uit de start­brief kun­nen lezen of zijn pen­sioen wordt aan­ge­past aan bij­voor­beeld de prijs- of loonstijging.

De start­brief, die door het pen­sioen­fonds of de ver­ze­ke­raar wordt op­ge­steld, moet in prin­ci­pe schrif­telijk wor­den verstrekt en is voor ie­der­een bin­nen een pen­sioen­re­ge­ling ge­lijk. Een digitale start­brief is ook toe­ge­staan, mits de werk­ne­mer daar­mee ak­koord gaat.

De start­brief is vanaf 2008 verplicht. De werk­ge­ver is er voor ver­ant­woor­de­lijk dat de werk­ne­mer bijtijds, dat wil zeg­gen bin­nen 3 maan­den na in­dienst­tre­ding, van de pen­sioen­uit­voer­der (pen­sioen­fonds of ver­ze­ke­raar) de start­brief ont­vangt.

“een ei­gen fi­nan­ciële plan­ning”

Een werk­ne­mer wil graag we­ten hoe­veel pen­sioen hij straks kan ver­wach­ten. De pen­sioen­uit­voer­der moet zorgen voor zo'n pen­sioen­o­ver­zicht.

In het ver­leden ge­bruik­te ie­de­re pen­sioen­uit­voer­der hier­voor een ei­gen mo­del. Som­mi­ge wa­ren duidelijk van op­zet, maar veel overzichten wa­ren voor een ge­mid­del­de werk­ne­mer vol­le­dig a­bra­ca­da­bra.

Om aan al die on­dui­de­lijk­heid een eind te ma­ken is het Uniform pen­sioen­o­ver­zicht (UPO) ingevoerd.

Het UPO kent een voor­ge­schre­ven in­de­ling, die door alle pen­sioen­uit­voer­ders moe­ten wor­den ge­bruikt.

• Zo kun­nen werk­ne­mers mak­ke­lij­ker pen­sioen­o­ver­zich­ten met el­kaar vergelijken.
• Ook wordt het sim­pe­ler om de pen­sioen­be­dra­gen uit verschillende dienst­ver­ban­den bij el­kaar op te tel­len.

Het UPO kan zo een werk­ne­mer hel­pen een ei­gen fi­nan­ciële plan­ning op te stel­len.

Vanaf 2008 moe­ten alle pen­sioen­fond­sen en ver­ze­ke­raars aan hun deel­ne­mers een UPO ver­strek­ken. Het UPO geeft een over­zicht van de pen­sioen­uit­ke­rin­gen die een werk­ne­mer kan ver­wach­ten bij pen­si­o­ne­ring en bij ar­beids­on­ge­schikt­heid. Ook wordt ver­meld wel­ke be­dra­gen er voor zijn part­ner en kin­de­ren zijn ver­ze­kerd als hij komt te over­lijden.

Om­dat voor ie­der ty­pe pen­sioen­re­ge­ling een apart mo­del UPO geldt, kan het voor­ko­men dat een werk­ne­mer niet één, maar meer­de­re UPO's ont­vangt.

“Een ge­brui­kers­pa­nel kan hier goe­de dien­sten bewijzen”

De com­mu­ni­ca­tie­voor­schrif­ten in de Pen­sioen­wet zijn niet vrij­blij­vend: werk­ne­mers moe­ten hel­der wor­den geïn­for­meerd o­ver hun pen­sioen.

De o­ver­heid heeft de Au­to­ri­teit Fi­nan­ciële Mark­ten (AFM) be­last met het toe­zicht op een juiste uit­voe­ring van de in­for­ma­tie­voor­schrif­ten.

In de vi­sie van de AFM is in­for­ma­tie­ver­strek­king o­ver ie­mands pen­sioen­si­tu­a­tie geen doel op zich, maar een mid­del om er­voor te zorgen dat de deel­ne­mer iets kan doen of juist na­la­ten en dat ook nog eens op ba­sis van goe­de in­for­ma­tie.

De AFM is ook voor­stan­der van het toet­sen van de in­for­ma­tie op be­grij­pe­lijk­heid. Niet alleen de ontwikkelaars van de in­for­ma­tie (die het toch al snap­pen) moe­ten te­vre­den zijn, maar voor­al ook de­ge­nen waar het om gaat, de werk­ne­mers. Dit kan wor­den be­reikt door de ge­brui­kers in te schakelen bij de ontwikkeling van de in­for­ma­tie en het toet­sen/tes­ten van het re­sul­taat. Een ge­brui­kers­pa­nel kan hier goe­de dien­sten bewijzen.

Pas als de werk­ne­mer de in­for­ma­tie (zoveel als mo­ge­lijk) be­grijpt, is er vol­daan aan het doel van de Pen­sioen­wet.

“in­di­vi­du­e­le si­tu­a­tie … duidelijke gra­fie­ken”

De voor­ge­schre­ven in­for­ma­tie moet in prin­ci­pe schrif­telijk wor­den verstrekt. Het is ech­ter veel ef­fi­ciën­ter om ge­bruik te ma­ken van mo­der­ne com­mu­ni­ca­tie­mid­de­len als het internet.

Het ge­bruik van het internet biedt gro­te kan­sen voor een sub­stan­tiële ver­be­te­ring van de pen­sioen­in­for­ma­tie. Door het op­zet­ten van een spe­ci­a­le pen­sioen­web­site kan alle voor­ge­schre­ven in­for­ma­tie direct en te­gen la­ge kos­ten be­schik­baar wor­den ge­steld.

• Zo kan ie­mand zelf het pen­sioen­re­gle­ment downloaden.
• Of digitaal een for­mu­lier invullen.
• Een digitale pen­sioen­gids, met vra­gen en ant­woorden o­ver de ei­gen pen­sioen­re­ge­ling, geeft door de moge­lijk­heid van kruis­ver­wij­zin­gen en hy­per­links een snel­le toe­gang tot alle be­schik­ba­re in­for­ma­tie.
• Op de web­site kan ook de in­di­vi­du­e­le pen­sioen­si­tu­a­tie van een werk­ne­mer via duidelijke gra­fie­ken in beeld wor­den ge­bracht.
• Verder kan bij­voor­beeld ge­toond wor­den wat de con­se­quen­ties zijn van eer­de­re of la­te­re pen­si­o­ne­ring.

Maar een web­site biedt nog veel meer moge­lijk­he­den om de pen­sioen­voor­lich­ting te op­ti­ma­li­se­ren. Denk bij­voor­beeld aan het in kaart brengen van mo­ge­lij­ke pen­sioen­te­kor­ten. Want daar gaat het een werk­ne­mer na­tuur­lijk om. Hij wil snel we­ten hoe hij er­voor staat en wat hij moet doen om de door hem ge­wens­te si­tu­a­tie te be­rei­ken.

Door het op­ne­men van wizards (vra­gen die via een be­slis­boom lei­den tot een bepaalde keu­ze of ad­vies) kan de werk­ne­mer snel en ef­fi­ciënt wor­den ge­hol­pen bij het nemen van las­ti­ge be­slis­sing­en.

“per­soon­lijke on­der­steu­ning … door de ad­vi­seur”

Met de nieu­we in­for­ma­tie­voor­schrif­ten van de Pen­sioen­wet is een duidelijke ver­be­te­rings­slag ge­maakt. De start­brief en het UPO zijn uitstekende instrumenten om de werk­ne­mer te hel­pen bij:

• las­ti­ge pen­sioen­be­slis­sin­gen
• en het in kaart brengen van zijn fi­nan­ciële pen­sioen­si­tu­a­tie.

In veel ge­val­len blijft per­soon­lijke on­der­steu­ning van een werk­ne­mer door de ad­vi­seur ech­ter wel nodig, voor­al als er spra­ke is van een combi­natie van verschillende re­ge­ling­en.

“verdere toe­pas­sing van het internet”

Hoe­wel het een il­lu­sie is te veronderstellen dat pen­sioen ooit he­le­maal hel­der zal wor­den, is door de komst van de Pen­sioen­wet de in­for­ma­tie o­ver de pen­sioen­re­ge­ling wel op een veel ho­ger niveau gekomen!

De ver­wach­ting is dat door een verdere toe­pas­sing van het internet de pen­sioen­in­for­ma­tie in de toe­komst nog be­ter zal aan­slui­ten op de be­hoef­ten van de werk­ne­mer.