(23 april 2008)
Na het salaris is het pensioen de duurste arbeidsvoorwaarde. Toch zijn er maar weinig mensen die over hun pensioen nadenken. Pensioen is voor de meeste werknemers 'een ver-van-mijn-bed-show'.
Maar daar gaat verandering in komen. Sinds de komst van de nieuwe Pensioenwet zijn pensioenfondsen en verzekeraars verplicht om duidelijk uit leggen hoe de pensioenregeling van een werknemer in elkaar steekt.
In dit artikel wordt uitgelegd welke maatregelen de overheid heeft genomen om werknemers meer bewust van hun pensioen te maken. Verder wordt besproken hoe het internet kan helpen om de werknemer meer zicht op zijn pensioen te geven.
Vrijwel iedere werknemer in Nederland neemt tegenwoordig deel aan een pensioenregeling. Maar de meeste mensen verdiepen zich niet in hun pensioen. Dat komt omdat het ingewikkeld is en bovendien nog lang duurt voordat je er wat aan hebt.
Maar als deelnemer moet je vaak wel allerlei keuzen maken. Dat begint meestal al bij de start van een nieuw dienstverband:
“partnerpensioen… of is dat niet nodig?”
Veel mensen willen graag voor hun 65e stoppen met werken, maar is dat financieel ook mogelijk?
“opdracht van de … Pensioenwet”
Om op al die vragen een goed antwoord te kunnen geven, heb je heldere informatie nodig.
Dat is ook de belangrijkste opdracht van de nieuwe Pensioenwet. Zorg voor begrijpelijke informatie, zodat iemand weloverwogen keuzen kan maken en een helder zicht krijgt op het pensioeninkomen voor hemzelf en zijn nabestaanden.
“een digitale startbrief is ook toegestaan”
Een van de belangrijkste bepalingen in de Pensioenwet is dat een werknemer bij zijn indiensttreding in begrijpelijke bewoordingen moet worden geïnformeerd over de pensioenregeling.
Dat moet gebeuren via de zogenoemde startbrief, dat is een brochure waarin helder wordt uiteengezet hoe de pensioenregeling in elkaar steekt.
De Pensioenwet schrijft precies voor wat er in de startbrief moet staan:
De startbrief, die door het pensioenfonds of de verzekeraar wordt opgesteld, moet in principe schriftelijk worden verstrekt en is voor iedereen binnen een pensioenregeling gelijk. Een digitale startbrief is ook toegestaan, mits de werknemer daarmee akkoord gaat.
De startbrief is vanaf 2008 verplicht. De werkgever is er voor verantwoordelijk dat de werknemer bijtijds, dat wil zeggen binnen 3 maanden na indiensttreding, van de pensioenuitvoerder (pensioenfonds of verzekeraar) de startbrief ontvangt.
“een eigen financiële planning”
Een werknemer wil graag weten hoeveel pensioen hij straks kan verwachten. De pensioenuitvoerder moet zorgen voor zo'n pensioenoverzicht.
In het verleden gebruikte iedere pensioenuitvoerder hiervoor een eigen model. Sommige waren duidelijk van opzet, maar veel overzichten waren voor een gemiddelde werknemer volledig abracadabra.
Om aan al die onduidelijkheid een eind te maken is het Uniform pensioenoverzicht (UPO) ingevoerd.
Het UPO kent een voorgeschreven indeling, die door alle pensioenuitvoerders moeten worden gebruikt.
Het UPO kan zo een werknemer helpen een eigen financiële planning op te stellen.
Vanaf 2008 moeten alle pensioenfondsen en verzekeraars aan hun deelnemers een UPO verstrekken. Het UPO geeft een overzicht van de pensioenuitkeringen die een werknemer kan verwachten bij pensionering en bij arbeidsongeschiktheid. Ook wordt vermeld welke bedragen er voor zijn partner en kinderen zijn verzekerd als hij komt te overlijden.
Omdat voor ieder type pensioenregeling een apart model UPO geldt, kan het voorkomen dat een werknemer niet één, maar meerdere UPO's ontvangt.
“Een gebruikerspanel kan hier goede diensten bewijzen”
De communicatievoorschriften in de Pensioenwet zijn niet vrijblijvend: werknemers moeten helder worden geïnformeerd over hun pensioen.
De overheid heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) belast met het toezicht op een juiste uitvoering van de informatievoorschriften.
In de visie van de AFM is informatieverstrekking over iemands pensioensituatie geen doel op zich, maar een middel om ervoor te zorgen dat de deelnemer iets kan doen of juist nalaten en dat ook nog eens op basis van goede informatie.
De AFM is ook voorstander van het toetsen van de informatie op begrijpelijkheid. Niet alleen de ontwikkelaars van de informatie (die het toch al snappen) moeten tevreden zijn, maar vooral ook degenen waar het om gaat, de werknemers. Dit kan worden bereikt door de gebruikers in te schakelen bij de ontwikkeling van de informatie en het toetsen/testen van het resultaat. Een gebruikerspanel kan hier goede diensten bewijzen.
Pas als de werknemer de informatie (zoveel als mogelijk) begrijpt, is er voldaan aan het doel van de Pensioenwet.
“individuele situatie … duidelijke grafieken”
De voorgeschreven informatie moet in principe schriftelijk worden verstrekt. Het is echter veel efficiënter om gebruik te maken van moderne communicatiemiddelen als het internet.
Het gebruik van het internet biedt grote kansen voor een substantiële verbetering van de pensioeninformatie. Door het opzetten van een speciale pensioenwebsite kan alle voorgeschreven informatie direct en tegen lage kosten beschikbaar worden gesteld.
Maar een website biedt nog veel meer mogelijkheden om de pensioenvoorlichting te optimaliseren. Denk bijvoorbeeld aan het in kaart brengen van mogelijke pensioentekorten. Want daar gaat het een werknemer natuurlijk om. Hij wil snel weten hoe hij ervoor staat en wat hij moet doen om de door hem gewenste situatie te bereiken.
Door het opnemen van wizards (vragen die via een beslisboom leiden tot een bepaalde keuze of advies) kan de werknemer snel en efficiënt worden geholpen bij het nemen van lastige beslissingen.
“persoonlijke ondersteuning … door de adviseur”
Met de nieuwe informatievoorschriften van de Pensioenwet is een duidelijke verbeteringsslag gemaakt. De startbrief en het UPO zijn uitstekende instrumenten om de werknemer te helpen bij:
In veel gevallen blijft persoonlijke ondersteuning van een werknemer door de adviseur echter wel nodig, vooral als er sprake is van een combinatie van verschillende regelingen.
“verdere toepassing van het internet”
Hoewel het een illusie is te veronderstellen dat pensioen ooit helemaal helder zal worden, is door de komst van de Pensioenwet de informatie over de pensioenregeling wel op een veel hoger niveau gekomen!
De verwachting is dat door een verdere toepassing van het internet de pensioeninformatie in de toekomst nog beter zal aansluiten op de behoeften van de werknemer.
PensioenPage — Als pensioen helder moet zijn
